Home » Beleggen in goud, Monetaire geschiedenis, Monetaire systeem

Is het tijd voor een herwaardering van goud?

Geschreven door op 20 juli 2018 – 10:25

Is een terugkeer naar de goudstandaard in combinatie met een herwaardering van goud de oplossing voor de problemen die veroorzaakt worden door het dollarsysteem? Het is een vraagstuk waar economen in de jaren zestig misschien nog wel meer mee worstelden dan nu, om de simpele reden dat er toen nog sprake was van een koppeling tussen de dollar en de goudprijs.

In die tijd waren er verschillende economen die de nadelen zagen van een wereldwijd geldsysteem op basis van de dollar, maar men verschilde van mening over de meest geschikte oplossing. Volgens econoom Robert Triffin (1911-1993) moest de oplossing gezocht worden in een soort wereldmunt die de wereldwijde vraag naar krediet kon faciliteren. Een andere denkrichting was die van Jacques Rueff (1896-1978), die juist pleitte voor meer discipline in het monetaire systeem door terug te keren naar een goudstandaard.

Herwaardering van goud

In het boek The Monetary Conservative beschrijft politicoloog Christopher S. Civvis hoe er in de jaren zestig gedacht werd over de toekomst van het dollarsysteem en de gevaren van een structureel handelstekort van de Verenigde Staten. Econoom Rueff voorzag dat de vrijwel onbeperkte geldcreatie in de Verenigde Staten op den duur rampzalig zou uitpakken voor de Westerse wereld en voor de trans-Atlantische relatie die na de Tweede Wereldoorlog was opgebouwd.

Hij pleitte daarom voor een herwaardering van goud en de terugkeer naar een goudstandaard, omdat er alleen op die manier een einde gemaakt kon worden aan de vrijwel onbeperkte geldcreatie en het exorbitante privilege van de Verenigde Staten om structureel meer geld uit te geven dan er binnen komt.

De waarschuwing van Jacques Rueff

Met de dreiging van een nieuwe handelsoorlog, de toenemende spanningen tussen Europa en de Verenigde Staten en de democratie in crisis is de problematiek die Jacques Rueff decennia geleden al voorzag werkelijkheid geworden. De nauwkeurigheid waarmee dat beschreven wordt in het boek The Monetary Conservative laat zien dat Rueff een zeer vooruitziende blik had. Een geldsysteem zonder monetair anker, gebaseerd op de valuta van één land, leidt onherroepelijk tot steeds meer onbalans in de wereld.

De volgende passage uit het boek neemt ons mee naar de probleemanalyse van Rueff. Zeer treffend worden de problemen omschreven die hun oorsprong vinden in een internationaal monetair en financieel systeem waarbij alle landen dollars nodig hebben. Dollars die alleen de Verenigde Staten kan creëren middels een structureel tekort op de begroting en de handelsbalans.

Als het Amerikaanse tekort leidt tot protectionisme en een handelsoorlog tot ontwikkeling komt, zo waarschuwde Rueff, dan zou dat niet alleen de groeiende Atlantische economie, maar ook de politieke banden in de Westerse alliantie zelf onder druk zetten. Ondertussen zal het verlies aan inkomen door de vermindering van de internationale handel het economische fundament van zowel de Westerse militaire macht als van de sociale zekerheidsprogramma’s ondermijnen, die beide cruciaal zijn in de strijd tegen het communisme.

Het hele Westerse democratische systeem dat na de Tweede Wereldoorlog werd opgezet zou daarmee in gevaar komen. Wanneer men er niet in slaagt het probleem van de Amerikaanse tekorten op te lossen, zo stelde Rueff later, dan zou dat een ‘zelfmoord’ van het Westen tot gevolg hebben.

Rueff’s remedie voor deze situatie was een einde van het gebruik van dollars als buitenlandse valutareserves en een terugkeer naar converteerbaar geld. Als het gebruik van dollars als wereldreservemunt werd beëindigd en een goudstandaard opnieuw werd ingevoerd, zo schreef hij, dan zou het Amerikaanse tekort automatisch een restrictie van de Amerikaanse monetaire basis betekenen. Dat betekent een contractie van de Verenigde Staten en een verlaging van de Amerikaanse tekorten.

In andere woorden, een terugkeer naar de goudstandaard zal discipline opleggen aan de Verenigde Staten, zal haar dwingen om niet meer geld uit te geven dan er binnenkomt, terwijl het tegelijkertijd de wereldwijde inflatoire impuls zal verminderen die door het Bretton Woods systeem werd voortgebracht. Er zou een einde komende aan de tekorten, evenals aan de arbitraire groei van het wereldwijde krediet.

Een terugkeer naar goud, zo beweerde Rueff, zou zonder deflatie bereikt kunnen worden door simpelweg de goudprijs in dollars te verhogen. Hij wees erop dat de goudprijs in dollars al sinds de jaren dertig werd gefixeerd, terwijl in dezelfde periode de prijzen van alle andere goederen substantieel gestegen waren. Het verhogen van de prijs van goud zou de wereld behoeden voor een wereldwijde kredietcrisis, terwijl op hetzelfde moment het systeem wordt gezuiverd van dollars en de automatische discipline van de goudstandaard terugkeert.

Een toename in de goudprijs zou de Verenigde Staten, die een meerderheid van de wereldwijde goudreserves bezitten, belonen met een grote meevaller. Deze meevaller kan vervolgens gebruikt worden om dollarschulden die elders in de wereld waren verzameld te liquideren. Het overschot zou dan gegeven kunnen worden aan de ontwikkelende economieën.

Centrale banken gaan voor goud

Een herwaardering van goud is vandaag de dag mogelijk nog ingewikkelder dan toen Rueff deze analyse maakte. Sinds 1971 is iedere koppeling met goud losgelaten en wordt de prijs grotendeels bepaald door een elektronische goudmarkt waar vooral claims op edelmetaal worden verhandeld. Het herwaarderen van goud betekent ook dat de Verenigde Staten het privilege van de dollar moeten opgeven. Voordat dat gebeurt zullen eerst alle andere opties geprobeerd worden.

Opvallend is dat centrale banken sinds het uitbreken van de crisis weer diversificatie zoeken in goud en dat landen als China en Rusland aanzienlijke hoeveelheden goud kopen. Bereiden deze landen zich voor op een toekomst waarin het edelmetaal weer een belangrijke rol zal vervullen?

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines

Tags: , , , , , , , , , ,

Nog geen reacties »

1 Pingbacks »