Home » Column

Fundament voor volgende crisis wordt gelegd

Geschreven door op 29 augustus 2017 – 11:11

Tien jaar na het uitbreken van de financiële crisis lijkt de economie weer helemaal hersteld te zijn. De werkloosheid daalt, de huizenprijzen stijgen weer en banken verstrekken weer volop kredieten. De Nederlandse economie groeide in het tweede kwartaal van dit jaar zelfs met 3,8%, het hoogste niveau in jaren. Das waar zouden we ons eigenlijk zorgen over moeten maken?

Meer regulering, maar wat levert het op?

Banken waren tijdens het uitbreken van de financiële crisis ‘too big to fail’ en werden met miljarden aan belastinggeld overeind gehouden, maar sindsdien is het aantal banken alleen maar verder afgenomen en zijn ze nog steeds te groot om te laten vallen. Europese bail-in regels moeten voorkomen dat de belastingbetaler de rekening gepresenteerd krijgt, maar het feit dat eerder dit jaar toch twee Italiaanse banken met belastinggeld overeind werden gehouden bewees dat ook deze maatregel eigenlijk een wassen neus is.

Een andere crisismaatregel is het verhogen van het depositogarantiestelsel, waardoor spaarders tot €100.000 beschermd zijn als een bank omvalt. Ook dat klinkt in theorie erg aantrekkelijk, maar die paar miljard euro die de banken daarvoor opzij zetten dekt maar een fractie van alle spaartegoeden. Als er weer een crisis uitbreekt en een grote bank komt om te vallen, dan is het huidige garantiestelsel volstrekt ontoereikend om alle spaarders te compenseren.

Aan de ene kant worden de regels voor banken aangescherpt, maar aan de andere kant zien we dat de voorwaarden om een hypotheek te krijgen steeds verder worden versoepeld. Mensen zonder een stabiel inkomen kunnen vandaag de dag ook een huis kopen krijgen, terwijl dat juist een van de oorzaken was waarom het in de Verenigde Staten tien jaar geleden zo mis ging op de huizenmarkt. We zijn dus opnieuw een huizenmarktbubbel aan het opblazen, die vroeg of laat onhoudbare proporties zal bereiken.

Negatieve rente

De crisis van 2008 was het gevolg van teveel schulden, een probleem dat centrale banken jarenlang konden maskeren door de rente naar nul procent te brengen. Maar wat men zich onvoldoende gerealiseerd heeft is dat de extreem lage rente weer allerlei andere ongewenste effecten met zich meebrengt.

Verschillende economen bepleiten nu een negatieve rente om de economische vraag te stimuleren en de omloopsnelheid van het geld te verhogen, maar dat beleid is niet zonder risico’s. Bij een negatieve rente kunnen spaarders hun geld van de bank halen, terwijl pensioenfondsen meer risico’s moeten nemen om voldoende rendement te halen uit hun beleggingen.

Centrale banken gaan richting negatieve rente (Bron: Thomson Reuters, US Global Investors)

Obligatiebubbel

Na een aandelenbubbel en een vastgoedbubbel dreigt nu een bubbel in staatsobligaties te ontstaan. Doordat centrale banken het schuldpapier opkopen zijn de obligatiekoersen de laatste jaren naar ongekende hoogte gestegen. Het is de vraag hoe lang het duurt voordat deze bubbel barst, want verschillende centrale banken hebben al aangegeven dat ze de rente willen verhogen en hun opkoopprogramma’s willen terugdraaien. Na de Federal Reserve wil nu ook de ECB de geldkraan langzaam dichtdraaien.

Als dat gebeurt stijgt de rente en zal de waarde van staatsobligaties dalen, met grote verliezen voor de pensioenfondsen tot gevolg. Centrale banken zullen dan opnieuw ingrijpen door nog meer schuldpapier op te kopen, waardoor de waarde van valuta opnieuw onder druk zal komen te staan. Is uw vermogen goed beschermd tegen een volgende crisis? Een verder uitgewerkt scenario voor de periode 2017-2033 kunt u hier nalezen.

 

Goud als graadmeter

Veel mensen hebben zicht verbaast over de ontwikkeling van de goudprijs in de periode 2011 (piek van de goudprijs) tot en met nu. Verschillende ”goldbugs” hebben hun vingers gebrand aan diverse valse voorspellingen. Steeds weer werd en gesproken over bodemvorming. Per saldo was goud kopen in die tijd niet de beste investering. Martin Armstrong waarschuwde als één van de weinige analisten ruim voor de top van de goudprijs in 2011 voor een piek. Martin Armstrong houdt nog steeds rekening met een correctie van de goudprijs onder de 1000 Dollar. Hij geeft aan dat de goudprijs historisch gezien pas gaat stijgen als er in een vertrouwenscrisis ontstaat met een groeiend wantrouwen in de overheid en in banken. Het wantrouwen zorgt er voor dat mensen goud en zilver gaan kopen. De centrale banken zijn er wereldwijd in geslaagd om met extreem lage rentes de economie te stimuleren. In iedere geval delen van de economie zoals de vastgoedmarkt wat mensen over het algemeen positief stemt over de economie. Dit heeft gezorgd voor een afnemende vraag naar goud en zilver. De toekomst zal uit moeten wijzen hoe sterk de economie er werkelijk voor staat.

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines

Tags: , , , , , ,